Statistieken  :  Overzicht  :  Contact  :  Links  
Kuyper's Weblog
Welkom bij Kuyper's Weblog
22 november 2017
   

Schwerin en Nancy, begin October 2005

Op een snelle reis langs een aantal hoofdsteden van Duitse deelstaten (Laender) die ik nog niet heb gezien en een andere, Romantische hoofdstad die ik ook nog nooit had gezien, ging het in de eerste plaats om een aantal schilderijen van wat men „oude meesters” noemt, maar wanneer je er toch bent beleef je natuurlijk ook de stad en de vervoermiddelen.

Schwerin is als hoodstad van de deelstaat sinds 1990 aanzienlijk opgeknapt, als Europees erfgoed - iets waarvoor Leiden met zijn schat aan 17de- en 18de-eeuwse architectuur ook voor in de plaats zou komen, maar waar men alleen aan doorbraken denkt, en waar B & W op de in het oog vallende hoek van het keurblok Rapenburg-Nieuwsteeg (in de belangrijkste zone van het Beschermde Stadsgezicht) iets willen laten bouwen dat op geen enkele manier in het stadsbeeld past. Natuurlijk weer met een art. 19-procedure om de bedoelingen van de Raad en Monumentenzorg die het bestemmingsplan en het beschermde stadsgezicht hebben opgesteld te omzeilen.
Neem mijn intrek in het eerste hotel het beste, dat, in 1901 gesticht, „Niederlaendischer Hof” heet, in herinnering aan een zeker huwelijk tussen een zekere Heinrich of Hendrik en een zekere Wilhelmina. Als een zekere compensatie ligt het tegenwoordig aan de Karl Marxstrasse. Na één, twee dagen dringt die grote weldadigheid pas goed tot je door: een deelstaathoofdstad, echt niet zo klein, maar met geen enkel hoog gebouw in het centrum. Alles nog met een menselijke maat, zo een vier, vijf verdiepingen hoog, alles opgeknapt in traditionele stijl, 18de- tot 19de-eeuws om te zien, alleen op wat afgelegen plaatsen zie je nog een enkel huis met de verwaarlozing van het Communistische tijdperk. Zelfs het slot, een extreem fantastisch, groot en hoog gebouw met kruiskozijnen en tinnen, torens en vergulde bollen die al aan Slavische kerken doen denken, maar verder vooral wat soppige midden 19de-eeuwse namaak van alles wat Frans I aan het begin van de Renaissance in Frankrijk heeft gebouwd, wordt duur opgeknapt. Werk van het huis Mecklenburg-Schwerin, dat, zoals het een vorstenhuis betaamt, een prachtige schilderijencollectie heeft aangelegd met veel van die oude Hollandse meesters, onder andere de laatste Carel Fabritius voordat Carel door de Delftse buskruitramp werd weggevaagd.
Op het eerste gezicht een ongelooflijk Romantisch schilderstuk voor 1654, en, denk ik, ook als zodanig door de vorst aangeschaft, want dat het vol zit met toespelingen op rechtvaardig en goed regeren zal hem wel zijn ontgaan.
De Schouwburg zal „Dat Spael von Dokter Faustus” spelen, ha! moet je voorstellen: Goethe’s Faust op zijn plat laag-duits... en dat op 3 October, de dag dat men in Leiden eigenlijk het tweehonderdjarig bestaan van Rijndorp’s Schouwburg aan de Oude Vest met diens bewerking van Faust, De Hellevaart van Doctor Joan Faustus, veel eerder dan heer Goethe’s versie, zou moeten vieren!
Maar omdat 3 October hier in het Oosten de Dag van de Vereniging van Oost- en West-Duitsland is, de 15de verjaardag, moet het feest voor een ander feest wijken. Om toch de Schouwburg (zo’n 19de-eeuws bakbeest, men kent ze wel) te beleven ga ik de volgende dag naar een concert. Mooi classiek programma, mooi spel, maar wat een ellendige rotstoeltjes, zelfs op een dure plaats! Gemaakt voor corpulente Oost-Duitse apparaatshiks met korte beentjes. Verhuis na de pauze naar een losstaand stoeltje achter in de zaal waarbij ik merk dat de suppoosten tijdens de muziek de deuren van de zaal op slot doen. Erfenis uit de communistische tijd?
Maar de kunstcollectie van de Hertogen en de mooie stad blijven heerlijk. Veel en breed water natuurlijk, midden in de stad zelfs een Vijver bijna zo groot als een meer, met een meters en meters hoog spuitende fontein. Stoepbanden van natuursteen en de trottoirs ook. Zelfs bij het station geen hoogbouw en een tram die langs het centrum rijdt, tangentiaal zoals in elke fatsoenlijk ingerichte stad, waar ook het centrum grotendeels ont-auto’d is (met een stapvoets rijdende bus).

Had op de heenweg veel te hard gereden, op de autobahn soms sneller dan de TGV door de tunnel in het Hart van Holland mag gaan rijden, maar ontspan hier geheel: wat een weldaad een stad zonder uit de toon vallende nieuwbouw, hoe menselijk om eens een paar dagen van hoogbouw verlost te zijn: hier zijn de accenten die gebouwen die een grotere hoogte met een culturele meerwaarde verbinden, de kerken (het Slot ligt opzij van de stad). De Evangelische in late Renaissance op een Grieks kruis-plattegrond met galerijen, de Roomse Middeleeuws, Gothisch, maar in de 19de eeuw, in de tijd van het opkomende nationalisme en de „Cultuurstrijd” als zoveel Roomse kerken voorzien van een enorme Neo-Gothische toren.
Het Museum is uiterlijk protserig Neo-Romeins maar heeft een verrassende hal: niet zonder de ruimteverslindende, moeilijk beklimbare statietrap, maar met twee elegante gietijzeren spiltrappen in de hoeken met houten treden.

Ik kom nu in Nancy in Lotharingen, de omzwervingen doen in dit verband niet ter zake, wie het interesseert en wat ik gegeten heb onderweg en zo - zoals een zeker logboek zo ingénu vermeldt - kortom, die neme een abonnement op mijn journal intime - omdat, zoals de geachte dames en heren raadsleden en die van het College van B & W zeker weten, Nancy met Caen de eer deelt een moderne tram op één rail en verder met rubber banden te hebben en ik daarmee nu eens een rit wil maken.

Wanneer ik nu schrijf dat ik me weldra voelde als de heldin uit Zazie dans le Métro, dat meesterwerkje van Queneau, dan begrijpen de geinitieerden wat ik bedoel. Place Stanislas was kleiner en vriendelijker geworden in de 57 of 58 jaar dat ik er niet was geweest: ont-auto’d en schoongemaakt waardoor de lichte gevels de perspectief verkleinen - hetzelfde effect als in Parijs na de grote schoonmaak: de boulevards die in blauwe, nevelige verten verdwenen lijken met hun blanke gevels veel intiemer dan vroeger. Het Museum was de eerste teleurstelling: zonder dat het bureau du tourisme of zelfs maar het baliepersoneel van het museum was gewaarschuwd waren de zalen met de Italiaanse en Nederlandse maniëristen, de glorie van het museum, gesloten voor een opverfbeurt. In een museum met een gloednieuwe grote toegevoegde vleugel waar best wat ingeschikt had kunnen worden omdat de andere schilderijen (zo’n moderne waanvoorstelling waarvan vooral de wat zwakkere broeders te lijden hebben) toch op kilometers afstand van elkaar hangen...

Er is vrij veel politie op straat, een aantal hotels in de middenklasse is voorgoed gesloten (zodat ik wel genoodzaakt ben in het Grand Hôtel aan het Place Stanislas te logeren na enig gehaggle over de prijs), er zijn vrij veel allochthonen en vermoedelijk vrij veel werkloosheid en die verdomde tram wil maar niet komen! Uiteraard niet, er wordt gestaakt. Die straat waarlangs ze rijdt (langs het oude centrum) is trouwens een afzichtelijk mengsel van oud en nieuw: veel te veel te hoge gebouwen in de rooilijn, leidend naar een monstrueus groot gebouw bij het station, met veel lelijke puien op z’n Belgisch (in geen enkel architectonisch verband gevatte horizontaal doortuinende ramen), maar door die hoogte van een aantal erg lelijk, Amerikaans. Daar de straat oploopt ook en met die sporen van de tram heeft ze zelfs iets van San Francisco: je gaat op zoek naar de kabelbaan die in de sporen een kabeltrammetje omhoog moet trekken!

Laten we hopen dat de Geachte Dames en Heren Raadsleden van Leiden wanneer ze eens poolshoogte gaan nemen naar de tram op één rail in Frankrijk (alleen in Nancy en Caen), ze het ding in bedrijf zullen aantreffen. Maar zelfs als de tram staakt is er nog een mooi voorbeeld (tussen de winkelstraten Rue St. Dizier en Rue des Quatre Eglises) van een beschaafde „doorbraak” ingericht als winkelgalerie die de straatwanden intact laat aangezien hij aan de toegangen alleen door de begane grond loopt.
Schwerin en Nancy, begin October 2005 | 0 reacties | Aanmelden nieuw account
Reacties zijn voor verantwoording van degene die ze heeft geplaatst. Deze site is niet verantwoordelijk voor de inhoud.